Marcel Pagnol

مارسێل پاوڵ پاگنۆڵ (مارسێل پاوڵ پاگنۆڵ)، ڕۆماننووس و شانۆنامەنووس و سینەماکاری فەڕەنسی لە ٢٨ی شوباتی ١٨٩٥ - ١٨ی نیسانی ١٩٧٤. وەک نووسەرێک سەیر دەکرێت، لە ساڵی ١٩٤٦ بووە یەکەم سینەماکار کە بۆ ئەکادیمیای فەرەنسا هەڵبژێردرا. هەرچەندە کارەکانی کەمتر لە جاران مۆدێرنن، بەڵام تا ئێستاش بە گشتی پاگنۆڵ وەک یەکێک لە گەورەترین نووسەرانی سەدەی بیستەمی فەرەنسا دادەنرێت و بەو ڕاستییە سەرنجڕاکێشە کە نزیکەی لە هەموو میدیایەکدا - بیرەوەری، ڕۆمان، دراما و فیلم - سەرکەوتوو بووە. پاگنۆڵ لە ٢٨ی شوباتی ١٨٩٥ لە شاری ئۆباگن لە بەشی بوش دو ڕۆن لە باشووری فەرەنسا لە نزیک مارسیلیا لەدایکبووە، کوڕە گەورەکەی مامۆستای قوتابخانە جۆزێف پاگنۆلA و دروومان ئۆگستین لانسۆتە. مارسێل پاگنۆڵ لە شاری مارسیلیا لەگەڵ برا بچووکەکانی پۆڵ و ڕێنی و خوشکە بچووکەکەی جێرماین گەورە بووە. لە مانگی تەمموزی ساڵی ١٩٠٤، خێزانەکە خانووی باستید نۆڤیان بەکرێ گرت، – خانوویەک لە گوندی خەوتوو لە پرۆڤانسال لە لا ترێل – بۆ پشووی هاوینە، یەکەم خانوو بوو لە زۆرێک کە لە لادێی گردەواری نێوان ئۆباگن و مارسیلیا بەسەریان برد. لە هەمان کاتدا تەندروستی ئۆگستین کە هەرگیز بەهێز نەبووە، بە شێوەیەکی بەرچاو دەستی بە دابەزین کرد و لە ١٦ی حوزەیرانی ١٩١٠ بەهۆی هەوکردنی سنگی ("ماڵ دی پۆیترین") گیانی لەدەستدا و لە تەمەنی ٣٦ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد، جۆزێف لە ساڵی ١٩١٢ هاوسەرگیری کردەوە. لە ساڵی ١٩١٣ و لە تەمەنی ١٨ ساڵیدا مارسێل بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە فەلسەفە دەرکرد و لە زانکۆی ئایکس ئێن پرۆڤانس دەستی بە خوێندنی ئەدەبیات کرد. کاتێک جەنگی جیهانی یەکەم سەریهەڵدا، لە نیس بانگهێشتی هێزی پیادە کرا بەڵام لە مانگی یەکی ساڵی ١٩١٥ بەهۆی خراپی دەستوورەکەیەوە لە کارەکەی دوورخرایەوە. لە ٢ی ئازاری ١٩١٦ لە شاری مارسیلیا لەگەڵ سیمۆن کۆڵین هاوسەرگیری دەکات و لە مانگی نۆڤەمبەردا بە زمانی ئینگلیزی دەرچووە. بوو بە مامۆستای زمانی ئینگلیزی، لە کۆلێژە جیاوازە ناوخۆییەکان و لە لیسێیەک لە مارسیلیا وانە دەگوتەوە. لە ساڵی ١٩٢٢دا ڕووی لە پاریس کرد و تا ساڵی ١٩٢٧ لەوێ وانە بە زمانی ئینگلیزی دەگوتەوە، دواتر بڕیاریدا لەبری ئەوە ژیانی خۆی بۆ شانۆنامە تەرخان بکات. لەم ماوەیەدا سەر بە کۆمەڵێک نووسەری گەنج بووە، بە هاوکاری یەکێک لەوانە، پۆڵ نیڤۆیکس، شانۆنامەی بازرگانانی شکۆمەندی نووسیوە، کە لە ساڵی ١٩٢٤ بەرهەم هێنراوە. لە پاریس دەربەدەر بوو، بە نۆستالژیکەوە گەڕایەوە بۆ ڕەگ و ڕیشەی پرۆڤانساڵی خۆی، ئەمەی وەک شوێنی خۆی بۆ شانۆنامەکەی ماریۆس وەرگرت، کە دواتر بووە یەکەم بەرهەمی کە لە ساڵی ١٩٣١دا وەرگێڕدرا بۆ فیلم. لە ساڵی ١٩٢٦ەوە لە سیمۆن کۆلین جیابووەتەوە (هەرچەندە تا ساڵی ١٩٤١ جیا نەبووەتەوە)، پەیوەندی لەگەڵ سەماکاری گەنجی ئینگلیزی کیتی مێرفی دروستکردووە. کوڕەکەیان جاک پاگنۆڵ لە ٢٤ی ئەیلوولی ١٩٣٠ لەدایکبووە. لە ساڵی ١٩٢٩ لە سەردانێکیدا بۆ لەندەن، پاگنۆڵ بەشداری نمایشکردنی یەکێک لە یەکەمین فیلمە قسەکەرەکانی کرد و ئەوەندە سەرسام بوو، بڕیاریدا هەوڵەکانی بۆ سینەما تەرخان بکات. پەیوەندی بە ستۆدیۆکانی پارامۆنت پیکچەرەوە کرد و پێشنیاری کرد کە شانۆنامەکەی ماریۆس بۆ سینەما بگونجێنێت. ئەم فیلمە لە دەرهێنانی ئەلێکساندەر کۆردە و لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٣١ بڵاوکرایەوە، بووە یەکێک لە یەکەم فیلمە سەرکەوتووەکانی قسەکردن بە زمانی فەرەنسی. ... سەرچاوە: بابەتی "مارسێل پاگنۆڵ" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.