Jean-Luc Ponty

ژان لوک پۆنتی (ژان لوک پۆنتی) لە دایکبووی ٢٩ی ئەیلوولی ١٩٤٢، کەمانچەژەنی جاز و ئاوازدانەری فەرەنسییە. پۆنتی لە خێزانێکی مۆسیقاژەنی کلاسیک لە شاری ئاڤرانچێس لە فەرەنسا لەدایکبووە. باوکی وانەی کەمانچەی دەگوتەوە، دایکی وانەی پیانۆی دەگوتەوە. لە تەمەنی شانزە ساڵیدا لە کۆنسێرڤاتۆری نیشتمانی باڵای مۆسیقای پاریس وەرگیرا، دوای دوو ساڵ بە بەرزترین ڕێزلێنانی دامەزراوەکە، خەڵاتی پریمەر (خەڵاتی یەکەم) دەرچوو. لەلایەن کۆنسێرتەکانی لامۆرۆوە بەکرێ گیراوە کە سێ ساڵ تێیدا یاری کردووە. لە کاتێکدا هێشتا ئەندامی ئۆرکێستراکە بوو لە پاریس، پۆنتی کارێکی لاوەکی وەرگرت لە ژەنینی کلارنێت (کە باوکی فێری کردبوو) بۆ تیپێکی جاز لە کۆلێژ، کە بەردەوام لە ئاهەنگەکانی ناوچەکەدا ئاهەنگیان دەگێڕا. سەلماندی کە ژیان دەگۆڕێت. پەرەسەندنی ئارەزووی مایڵز دەیڤس و جۆن کۆلترین ناچاری کرد کە ساکسۆفۆنی تێنۆر وەربگرێت. شەوێک دوای کۆنسێرتێکی ئۆرکێسترا، و هێشتا تاکسیدۆی لەبەردا بوو، پۆنتی خۆی لە یانەیەکی ناوخۆیی بینیەوە کە تەنها کەمانچەی خۆی هەبوو. لە ماوەی چوار ساڵدا، بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک کەسایەتی پێشەنگی "کمانچەی جاز" وەرگیرا. لەو کاتەدا پۆنتی ژیانێکی دووانەی مۆسیقی بەڕێوەدەبرد: پرۆڤەکردن و نمایشکردن لەگەڵ ئۆرکێستراکە لە هەمان کاتدا جاز لە یانەکانی سەرتاسەری پاریس دەژەند. داواکارییەکانی ئەم خشتەیە لە کۆتاییدا گەیاندیتە گۆڕەپانێک. ڕەخنەگر یواکیم بێرێنت نووسیویەتی "لە دوای پۆنتیەوە کەمانچەی جاز ئامێرێکی جیاواز بووە". سەرەتا کەمانچە سەلماندی کە چالاکە؛ لەو کاتەدا کەم کەس هەبوو کە ئەم ئامێرەیان وەک شوێنێکی شەرعی لە وشەسازیی مۆدێرن و جازدا سەیر دەکرد. بە دەنگێکی بەهێز کە خۆی لە ڤایبراتۆ بەدوور دەگرت، پۆنتی خۆی جیاکردەوە بە دەستەواژەی بیبۆپ و ستایلێکی پانچی زیاتر کاریگەری لەسەر یاریزانانی هۆرن هەبوو نەک هەر شتێک کە پێشتر لەسەر کەمانچە تاقیکرابێتەوە. لە ساڵی ١٩٦٤ لە تەمەنی ٢٢ ساڵیدا یەکەم ئەلبوومی خۆی بەناوی Jazz Long Playing بڵاوکردەوە. لە شاری بازل لە سویسرا لەسەر شانۆ لەگەڵ یاریزانانی تار ستۆف سمیس و ستیفان گراپێلی و سڤێند ئەسموسن نمایشی کرد. نمایشەکە بە ناوی ئەلبوومی Violin Summit (1966) بڵاوکرایەوە. جۆن لویس لە کوارتێتی جاز مۆدێرن بانگهێشتی پۆنتی کرد بۆ ئەوەی لە فێستیڤاڵی جاز مۆنتەری لە ساڵی ١٩٦٧دا بەشداری بکات، ئەمەش بووە هۆی گرێبەستی تۆمارکردن لەگەڵ کۆمپانیای جیهانی زەریای هێمن و ئەلبوومەکانی پەیوەندی کارەبایی (١٩٦٩) لەگەڵ تیپی گەورەی جیراڵد ویلسۆن و ئەزموونی ژان لوک پۆنتی لەگەڵ سێ کەسی جۆرج دوک (١٩٦٩). هەروەها لەو ساڵەدا یەکشەممە پیاسەی (١٩٦٧)ی هێنا، کە یەکەم هاوکاری نێوان پۆنتی و نیڵز-هێنینگ ئۆرستێد پێدەرسن بوو. لە ساڵی ١٩٦٩ فرانک زاپا مۆسیقای ئەلبوومی تاکە کەسی پۆنتی کینگ کۆنگ: ژان لوک پۆنتی مۆسیقای فرانک زاپا دەژەنێت (جیهانی زەریای هێمن، ١٩٧٠) ئامادە کرد. لە ساڵی ١٩٧٢، ئێلتۆن جۆن بانگهێشتی پۆنتی کرد بۆ ئەوەی بەشداری لە ئەلبوومی هۆنکی شاتۆ (١٩٧٢) بکات. لەسەر هاندانی زاپا و دایکانی داهێنان کە دەیانویست بەشداری گەشتەکەیان بکات، پۆنتی لەگەڵ هاوسەرەکەی و دوو کچە گەنجەکەی کۆچیان کرد بۆ ئەمریکا و ماڵەکەی لە لۆس ئەنجلۆس کرد. بەردەوام بوو لە کارکردن لەسەر چەندین پڕۆژەی جۆراوجۆر – لەوانە دوو ئەلبوومەکانی جۆن مەکلۆفلین لە ئۆرکێسترای مەهاڤیشنو ئەپۆکالیپس (١٩٧٤) و دیدگاکانی زمرد لەودیو (١٩٧٥) و گەشتەکانی تا ساڵی ١٩٧٥، کاتێک گرێبەستی لەگەڵ کۆمپانیای ئەتڵەنتیک واژۆ کرد. ... سەرچاوە: وتارێکی "Jean-Luc Ponty" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.