Darius Milhaud

داریۆس میلهاود (٤ی ئەیلوولی ١٨٩٢ - ٢٢ی حوزەیرانی ١٩٧٤) ئاوازدانەر و ڕێبەر و مامۆستای فەرەنسی بووە. ئەندامی گروپی لێس شەش بووە- کە بە گروپی شەش کەسیش ناسراوە- و یەکێک بووە لە بەرهەمدارترین ئاوازدانەرەکانی سەدەی بیستەم. ئاوازەکانی لە ژێر کاریگەری مۆسیقای جاز و بەڕازیلیدان و بە شێوەیەکی بەرفراوان سوود لە پۆلیتۆناڵیتی وەردەگرن. میلهاود بە یەکێک لە ئاوازدانەرە سەرەکییەکانی مۆدێرنیستی دادەنرێت. مامۆستایەکی بەناوبانگ بوو، زۆرێک لە ئاوازدانەرانی داهاتووی جاز و کلاسیکی فێرکردووە، لەوانە بێرت باچاراک، دەیڤ بروبێک، فیلیپ گلاس، ستیڤ ڕیش، کارلهاینز ستۆکهاوسن و یانیس زیناکیس لەنێو ئەوانی تردا. میلهاود لە شاری مارسیلیا لەدایک بووە، کوڕی سۆفی (ئالاتینی) و گاد گابرێل میلهاودە. باوکی لە بنەماڵەیەکی جوولەکە ئەشکەنازییەکانی خەڵکی ئایکس ئێن پرۆڤانس بووە، دایکی لە بنەماڵەیەکی جوولەکە سێفاردییەکانی ئیتاڵیا بووە. میلهاود وەک کەمانچەژەن دەستی پێکرد، دواتر لەبری ئەوە ڕووی لە ئاوازدانان کرد. میلهاود لە پاریس لە کۆنسێرڤاتۆری پاریس خوێندوویەتی و لەوێ هاوڕێکانی لە ئەندامانی گروپەکەی ئارسەر هۆنێگەر و جێرماین تایلفێر ناسیوە. لە سەردەمی چارڵز ویدۆردا ئاوازدانان و هارمۆنی و دژە خاڵی لەگەڵ ئاندرێ گێداڵج خوێندوویەتی. هەروەها بە شێوەیەکی تایبەت لە لای ڤینسێنت دی ئیندی خوێندوویەتی. لە ساڵی ١٩١٧ تا ١٩١٩ وەک سکرتێری پاوڵ کلۆدل، شاعیر و دراماتۆری دیار کە ئەوکات باڵیۆزی فەرەنسا بووە لە بەرازیل و میلهاود بۆ چەندین ساڵ هاوکاری لەگەڵدا کردووە و مۆسیقای بۆ زۆرێک لە شیعر و شانۆنامەکانی کلۆدێل داناوە. لەکاتێکدا لە بەرازیل بوون، هاوکاریان کرد لە بالێیەکدا بە ناوی L'Homme et son désir. لە گەڕانەوەیدا بۆ فەرەنسا، میلهاود بەرهەمەکانی ئامادەکرد کە کاریگەری مۆسیقای باوی بەڕازیلییان لەسەر بوو کە بیستبووی، لەنێویاندا ئاوازەکانی پیانۆژەن و ئاوازدانەری بەڕازیلی ئێرنێستۆ نازارە. Le bœuf sur le toit مێلۆدیەکانی نازارەت و ئاوازدانەرە بەناوبانگەکانی دیکەی بەڕازیلی ئەو سەردەمە لەخۆدەگرێت، و دەنگەکانی کەرنەڤاڵ وەبیر دەهێنێتەوە. لە نێو مێلۆدیەکاندا، لە ڕاستیدا، ئاوازێکی کەرنەڤاڵ بە ناوی "گا لەسەر سەقف" . هەروەها بەرهەمی ساودادێس دو برازیل بوو، کە سویتێک بوو لە دوانزە سەما کە دوانزە گەڕەک لە ڕیۆ دی جانیرۆ وەبیر دەهێنێتەوە. دوای ماوەیەکی کەم لە دەرکەوتنی وەشانی پیانۆی ئەسڵی، ئەو سویتەکەی ڕێکخست. هەروەها کاریگەرییە هاوچەرخەکانی ئەوروپا گرنگ بوون. میلهاود کوارتێتی پێنجەمی تارەکەی (١٩٢٠) تەرخان کرد بۆ ئارنۆڵد شونبێرگ، ساڵی دواتر هەردوو یەکەم نمایشی فەرەنسی و بەریتانی فیلمی Pierrot lunaire بەڕێوەبرد دوای چەندین پرۆڤە. وە لە گەشتێکیدا بۆ ئەمریکا لە ساڵی ١٩٢٢، میلهاود بۆ یەکەمجار گوێی لە جازێکی "ڕەسەن" بوو، لەسەر شەقامەکانی هارلم، کە کاریگەرییەکی زۆری لەسەر تێڕوانینی مۆسیقای ئەو بەجێهێشت. ساڵی دواتر ئاوازەکەی La création du monde (دروستکردنی جیهان)ی تەواو کرد، بە بەکارهێنانی بیرۆکە و ئیدیۆمەکانی جاز، وەک بالێ لە شەش دیمەنی سەمای بەردەوامدا کاست کرا. لە ساڵی ١٩٢٥ میلهاود لەگەڵ ئامۆزای خۆی بە ناوی مادلین (١٩٠٢-٢٠٠٨) هاوسەرگیری کرد کە ئەکتەر و خوێنەری بوو. لە ساڵی ١٩٣٠ کوڕێکی لەدایکبوو بە ناوی نیگارکێش و پەیکەرتاش دانیال میلهاود کە تاکە منداڵی ئەو دوو هاوسەرە بوو. ... سەرچاوە: بابەتی "Darius Milhaud" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.